ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ:ΠΩΣ ΘΑ ΠΕΤΥΧΟΥΝ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΤΟΥΣ

29 Οκτ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ:ΠΩΣ ΘΑ ΠΕΤΥΧΟΥΝ ΟΙ ΕΦΗΒΟΙ ΤΟΥΣ ΣΤΟΧΟΥΣ ΤΟΥΣ

Πολλοί είναι οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί που αγχώνονται επειδή οι έφηβοι δεν έχουν στόχους. Τι κάνουμε αλήθεια όταν είμαστε γονείς ή εκπαιδευτικοί και βλέπουμε έναν έφηβο να μη θέτει στόχους ή να θέτει, αλλά να τα παρατάει στην πρώτη δυσκολία;

Η ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ

Τις περισσότερες φορές οι ενήλικες αναφέρουν ότι οι σημερινοί νέοι δεν έχουν γνωσιακούς στόχους, δηλαδή στόχους που αφορούν την απόκτηση γνώσεων και τη δημιουργικότητα. Όμως στόχους σχεσιακούς όπως το να ερωτευτούν ή να βγουν με τους φίλους τους και στόχους προσανατολισμένους στο έργο όπως το να χάσουν κιλά, έχουν. Και όχι μόνο έχουν, αλλά αφιερώνουν πολύ χρόνο στην υλοποίησή τους και δείχνουν εξαιρετική υπομονή και αφοσίωση για να τους πραγματώσουν.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΣΤΟΧΩΝ

Oι στόχοι κατ’ αρχήν είναι σημαντικοί επειδή δίνουν νόημα στις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις πράξεις των ανθρώπων. Δυστυχώς, προκειμένου να πετύχουμε τους διάφορους στόχους στη ζωή μας πρέπει να κάνουμε ενέργειες που δε μας είναι ευχάριστες. Οι μονότονες όμως ενέργειες( όπως είναι και το διάβασμα για τους περισσότερους μαθητές) είναι ο θεμέλιος λίθος για τη μελλοντική εργατικότητά μας. Ειδικά οι έφηβοι επειδή ήδη βιώνουν πολλές αλλαγές (σωματικές, ψυχοκοινωνικές, γνωσιακές) και νέες εμπειρίες, αν δεν έχουν ξεκάθαρη κατεύθυνση είναι πιθανό να νιώσουν μεγάλο άγχος.

Οπότε αυτό που χρειάζονται είναι s.m.a.r.t. στόχοι με 5 βασικά χαρακτηριστικά:

1. ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΙ ΣΤΟΧΟΙ (Specific)

Αρκεί άραγε να τεθεί ένας γενικός στόχος της μορφής: «θέλω να περάσω στο Πανεπιστήμιο;». Όχι, γιατί αυτός ο στόχος δεν είναι συγκεκριμένος. Πρέπει να βοηθήσουμε τους εφήβους να βρουν το σκοπό της κάθε ενέργειας, να απαντήσουν στο «γιατί». Ένας συγκεκριμένος στόχος είναι ο εξής: «Θέλω να περάσω στο τμήμα Κοινωνικής και Εκπαιδευτικής Πολιτικής, γιατί μου αρέσει η μετάδοση γνώσεων, η διοίκηση εκπαιδευτικών μονάδων και η σχεδίαση εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Αυτός ο στόχος εμπεριέχει ευθύνη και είναι πολύ πιθανό να επιτευχθεί για δύο λόγους: Πρώτον ο μαθητής αφιέρωσε χρόνο για να ψάξει πληροφορίες και δεύτερον έχει κατανοήσει ποιες «ποιότητες» του τμήματος τον εκφράζουν, πράγμα το οποίο μπορεί να πυροδοτήσει τον ενθουσιασμό του.

2. ΜΕΤΡΗΣΙΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ (Measurable)

Οι στόχοι είναι καλό να μετρούνται/ αξιολογούνται. Αυτός είναι και ο λόγος βαθμολογίας στα τεστ και στα τετράμηνα. Ειδικά αν οι μαθητές θέλουν να περάσουν σ’ένα συγκεκριμένο τμήμα σπουδών όπως η Νομική, βοηθάει να γνωρίζουν ότι η βάση στην Αθήνα ήταν 18.219 το 2018, άρα περίπου τόσο θα είναι και την επόμενη χρονιά με μία μικρή απόκλιση. Έτσι θα μπορούν να παρακολουθούν την πορεία τους καθώς θα βλέπουν να γράφουν προοδευτικά στα διαγωνίσματα 15, 17 μέχρι να φτάσουν το πολυπόθητο 19!

3. ΕΠΙΤΕΥΞΙΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ( Achievable)

Πολλοί γονείς θέλοντας να δώσουν ανταμοιβή στα παιδιά τους και να τους δημιουργήσουν κίνητρο για να διαβάσουν τους λένε: «Αν πάρεις από 17, 5 και πάνω θα σου πάρουμε κινητό». Τα ερωτήματα που γεννώνται όμως είναι τα εξής: Είναι επιτεύξιμο το 17, 5 για όλους τους  μαθητές; Μήπως ο στόχος είναι μη ρεαλιστικός για το συγκεκριμένο παιδί, οπότε θα ματαιώνονται συνεχώς οι προσδοκίες του, άρα θα έχει χαμηλή αυτοπεποίθηση και αυτοσυναίσθημα;

4. ΣΧΕΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ (Relative)

Ειδικά στη Γ λυκείου επειδή οι απαιτήσεις είναι πολλές οι μαθητές χρειάζονται βοήθεια για να μείνουν προσηλωμένοι στο έργο τους. Ας υποθέσουμε ότι ένας μαθητής θέλει να σπουδάσει στην Αγγλία. Είναι σχετικό με το στόχο του να πάρει το Proficiency; Ή μήπως επειδή είναι απαραίτητη η εξέταση IELTS στα περισσότερα Πανεπιστήμια του εξωτερικού, μπορεί να το αποφύγει (τουλάχιστον στην παρούσα φάση);

5. ΧΡΟΝΙΚΑ ΤΟΠΟΘΕΤΗΜΕΝΟΙ ΣΤΟΧΟΙ (Timeable)

Τέλος είναι απαραίτητο οι μαθητές να βοηθούνται να καταλάβουν τους επιμέρους στόχους κάθε τελικού στόχου και την περίοδο υλοποίησής τους, καθώς είναι πιθανό να αγνοούν τα ξεχωριστά βήματα που πρέπει να γίνουν. Για παράδειγμα αν ένας μαθητής επιθυμεί να σπουδάσει Ναυτιλιακά, θα πρέπει να έχει πάρει μέχρι τη Β Λυκείου πτυχίο Αγγλικών Γ1, καθώς στις Πανελλήνιες τα Ναυτιλιακά απαιτούν ειδικό μάθημα «Αγγλικά» που είναι σε επίπεδο Advanced.

Κλείνοντας, έχω εργαστεί με εκατοντάδες εφήβους. Κάποιοι έχουν στόχους μικρούς και βραχυπρόθεσμους, άλλοι μεγάλους και μακροπρόθεσμους. Το πιο λυπηρό όμως είναι όταν βλέπω εφήβους να έχουν στόχους, αλλά οι γονείς να τους απορρίπτουν ή να τους απαγορεύουν. Το πιο θλιβερό είναι όταν συμπληρώνοντας το μηχανογραφικό μιλάει ο γονιός και όχι το παιδί και τελικά η πρώτη προτίμηση του υποψήφιου φοιτητή καταχωρείται τελευταία στο μηχανογραφικό. Εκεί, ας αναρωτηθούμε όλοι αν πρόκειται για ένα παιδί χωρίς στόχους ή για έναν γονέα που δεν επιτρέπει στο παιδί του να θέτει τους δικούς του στόχους…